{"id":2237,"date":"2024-11-18T17:10:54","date_gmt":"2024-11-18T17:10:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/?p=2237"},"modified":"2024-11-18T17:13:43","modified_gmt":"2024-11-18T17:13:43","slug":"jachymov-v-zajimavych-datech","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/jachymov-v-zajimavych-datech\/","title":{"rendered":"J\u00c1CHYMOV W INTERESUJ\u0104CYCH DATACh"},"content":{"rendered":"

1300<\/strong> \u2013 Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowo\u015bci w zwi\u0105zku z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 kolonizacyjn\u0105 klasztoru norbertan\u00f3w w Tepl\u00e9, kiedy za\u0142o\u017cono osad\u0119 Conradsgr\u00fcn z ku\u017ani\u0105 i niewielkim wydobyciem srebra.<\/p>\n\n\n\n

1516<\/strong> \u2013 Miasto J\u00e1chymov zosta\u0142o za\u0142o\u017cone na ruinach zniszczonego Conradsgr\u00fcn, po odkryciu du\u017cego z\u0142o\u017ca srebra. Za\u0142o\u017cycielem by\u0142 \u0160t\u011bp\u00e1n \u0160lik. R\u00f3d \u0160lik\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 wydobycie srebra, a przy kopalniach zbudowano ju\u017c oko\u0142o 400 dom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

1517<\/strong> \u2013 Miasto zosta\u0142o przemianowane na \u201eDolina \u015bwi\u0119tego J\u00e1chyma \/ Sankt Joachimsthal\u201d. Od roku 1517<\/strong> hrabia \u0160t\u011bp\u00e1n \u0160lik wraz z bra\u0107mi sprawowali suwerenno\u015b\u0107 nad ca\u0142\u0105 \u201edolin\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

1519<\/strong> \u2013 Wybito pierwszego srebrnego j\u00e1chymovskiego talara (Joachimstaler) o wadze oko\u0142o uncji troja\u0144skiej. J\u00e1chymovski talar nada\u0142 nazw\u0119 wszystkim talarom (Taler), a nast\u0119pnie dolarowi.<\/p>\n\n\n\n

1520<\/strong> \u2013 Hrabia \u0160lik, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142 J\u00e1chymov, uzyska\u0142 prawo do bicia monet, a J\u00e1chymov zosta\u0142 podniesiony przez kr\u00f3la Ludwika Jagiello\u0144czyka do statusu wolnego miasta g\u00f3rniczego. Nad miastem wzniesiono zamek \u0160lik\u00f3w (niem. Freudenstein), kt\u00f3ry mia\u0142 chroni\u0107 miasto.<\/p>\n\n\n\n

1525<\/strong> \u2013 Kopalnia Svornost jest najstarsz\u0105 wci\u0105\u017c dzia\u0142aj\u0105c\u0105 kopalni\u0105 w Europie i by\u0142a r\u00f3wnie\u017c pierwsz\u0105, przez d\u0142ugi czas jedyn\u0105 kopalni\u0105 na \u015bwiecie, w kt\u00f3rej wydobywano rad. Podczas II wojny \u015bwiatowej w mie\u015bcie i okolicy prowadzono wydobycie uranu, przy kt\u00f3rym pracowali radzieccy je\u0144cy wojenni. Po doj\u015bciu komunist\u00f3w do w\u0142adzy zatrudniano tutaj g\u0142\u00f3wnie wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych i innych.<\/p>\n\n\n\n

1528<\/strong> \u2013 Miasto nie mia\u0142o w\u0142a\u015bciciela. Po uznaniu \u0160t\u011bp\u00e1na \u0160lika za zmar\u0142ego, nowy kr\u00f3l Czech Ferdynand I przywr\u00f3ci\u0142 nadz\u00f3r nad przywilejem menniczym wy\u0142\u0105cznie Koronie. \u0160likowie bili monety nadal jako pe\u0142nomocnicy w imieniu kr\u00f3la, a po 1528<\/strong> roku bicie talara \u0160lik\u00f3w zosta\u0142o zako\u0144czone.<\/p>\n\n\n\n

1535<\/strong> \u2013 W J\u00e1chymovie sta\u0142o oko\u0142o 1200 dom\u00f3w i mieszka\u0142o oko\u0142o 18 000 mieszka\u0144c\u00f3w, co czyni\u0142o go drugim co do liczby ludno\u015bci miastem Kr\u00f3lestwa Czech.<\/p>\n\n\n\n

1540<\/strong> \u2013 Zbudowano sztolni\u0119 Sakso\u0144skich Szlachcic\u00f3w, dzisiejsze Bractwo.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1547<\/strong> r\u00f3d \u0160lik\u00f3w, po przegranej wojnie z Habsburgami, straci\u0142 wszelkie prawa do J\u00e1chymova.<\/p>\n\n\n\n

1601<\/strong> \u2013 Miasto popad\u0142o w kryzys po wyczerpaniu g\u0142\u00f3wnych zasob\u00f3w srebra, w tym samym roku w J\u00e1chymovie nie sta\u0142o nawet 500 dom\u00f3w. Przede wszystkim znikn\u0119\u0142y prowizoryczne domy g\u00f3rnik\u00f3w, a liczba ludno\u015bci spad\u0142a do oko\u0142o 2000.<\/p>\n\n\n\n

1621<\/strong> \u2013 Po przegranej bitwie na Bia\u0142ej G\u00f3rze J\u00e1chym Ond\u0159ej \u0160lik (praprawnuk za\u0142o\u017cyciela J\u00e1chymova) zosta\u0142 stracony na Rynku Staromiejskim w Pradze. W tym samym roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rekatolizacja miasta, co doprowadzi\u0142o do emigracji wielu protestanckich mieszka\u0144c\u00f3w i g\u00f3rnik\u00f3w do pobliskiej Saksonii.<\/p>\n\n\n\n

1634<\/strong> \u2013 Zamek Freudenstein (zamek \u0160lik\u00f3w) zosta\u0142 uszkodzony przez ostrza\u0142 artyleryjski i spalony podczas obl\u0119\u017cenia miasta przez armi\u0119 szwedzk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

1792<\/strong> \u2013 Za\u0142o\u017cono dzisiejsz\u0105 kopalni\u0119 Rovnost pod nazw\u0105 Szyb Rudolfa (od cesarza Rudolfa II). Now\u0105 nazw\u0119 Rovnost kopalnia otrzyma\u0142a dopiero po II wojnie \u015bwiatowej, kiedy powsta\u0142 zak\u0142ad Rovnost I, n. p. J\u00e1chymovsk\u00e9 doly.<\/p>\n\n\n\n

XIX wiek<\/strong> \u2013 Miasto by\u0142o siedzib\u0105 administracji powiatowej, s\u0105du okr\u0119gowego oraz nadzoru g\u00f3rniczego i hutniczego. W tym czasie g\u00f3rnictwo by\u0142o nadal stosunkowo istotne, prowadzone przez pa\u0144stwowe i prywatne firmy. Opr\u00f3cz srebra wydobywano r\u00f3wnie\u017c nikiel, bizmut i rud\u0119 uranu. W mie\u015bcie znajdowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c fabryka tytoniu zatrudniaj\u0105ca oko\u0142o 1000 kobiet, produkcja r\u0119kawiczek, fabryka korka produkuj\u0105ca korki oraz koronki klockowe. 31 marca 1873<\/strong> miasto prawie ca\u0142kowicie sp\u0142on\u0119\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

1898<\/strong> \u2013 Marii i Pierre\u2019owi Curie uda\u0142o si\u0119 odkry\u0107 w ja\u015bkowickiej blendzie smolistej silnie radioaktywny pierwiastek rad. 1905<\/strong> podczas pomiar\u00f3w wiede\u0144skich fizyk\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce woda z kopalni zawiera radon \u2013 gazowy produkt rozpadu radu. 1910<\/strong> Maria Curie-Sk\u0142odowska zdo\u0142a\u0142a wyizolowa\u0107 rad wraz z polonem z odpad\u00f3w fabryki barwnik\u00f3w uranowych w J\u00e1chymovie. 1925<\/strong> Maria Curie-Sk\u0142odowska odwiedzi\u0142a miasto swojego przeznaczenia. Zesz\u0142a do kopalni Svornost, gdzie wyp\u0142ywaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a radonowej wody, zwiedzi\u0142a uzdrowisko, interesowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c medycznymi zastosowaniami radu, z niekt\u00f3rymi si\u0119 nie zgadza\u0142a. Sama boryka\u0142a si\u0119 z problemami zdrowotnymi wywo\u0142anymi przez promieniowanie radioaktywne, kt\u00f3re prawdopodobnie przyczyni\u0142o si\u0119 do choroby, na kt\u00f3r\u0105 zmar\u0142a w 1934<\/strong> roku.<\/p>\n\n\n\n

1906<\/strong> \u2013 W J\u00e1chymovie powsta\u0142y pierwsze na \u015bwiecie uzdrowiska radonowe, gdzie cudowna woda z kopalni \u0142agodzi\u0142a b\u00f3l, od\u015bwie\u017ca\u0142a organizm i leczy\u0142a. Na go\u015bci czeka\u0142y k\u0105piele radonowe, ok\u0142ady z radu, na\u015bwietlania oraz zastrzyki z radonu. Tutejszy browar warzy\u0142 Radium-Beer, fabryka napoj\u00f3w butelkowa\u0142a Radium-Perle, a uzdrowieni go\u015bcie mogli zabra\u0107 do domu St. Joachimsthaler Radium-Seife jako pami\u0105tk\u0119 z miejscowej fabryki myd\u0142a. Wszystko, co radioaktywne, by\u0142o \u201emodne\u201d.<\/p>\n\n\n\n

1939 - 1962<\/strong> \u2013 Wybudowano lub zrekonstruowano kopalnie rudy uranu (zawieraj\u0105cej uranin \u2013 Svornost, Rovnost, Bractwo, Mari\u00e1nsk\u00e1, Eduard itp.), a wydobycie s\u0142u\u017cy\u0142o g\u0142\u00f3wnie projektom j\u0105drowym nazist\u00f3w i p\u00f3\u017aniej komunist\u00f3w, wydobyto oko\u0142o 8000 ton uranu. Podczas okupacji niemieckiej i p\u00f3\u017aniej w okresie socjalizmu przy tych kopalniach powsta\u0142y obozy pracy, w kt\u00f3rych wi\u0119\u017aniowie (g\u0142\u00f3wnie polityczni) s\u0142u\u017cyli jako tania si\u0142a robocza. Mimo rozwoju g\u00f3rnictwa urbanistyka miejska prze\u017cywa\u0142a raczej upadek. W roku 1930<\/strong> w J\u00e1chymovie by\u0142o 926 dom\u00f3w i 5954 mieszka\u0144c\u00f3w, w roku 1991<\/strong> by\u0142o to ju\u017c tylko 622 domy i 2456 mieszka\u0144c\u00f3w. Wiele zabytkowych budynk\u00f3w znikn\u0119\u0142o, a inne popad\u0142y w ruin\u0119. Kopalnie (z wyj\u0105tkiem Svornost) ju\u017c nie dzia\u0142aj\u0105, a na przyk\u0142ad na terenie kopalni Eduard znajduje si\u0119 obecnie kompleks sportowy z biathlonow\u0105 strzelnic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

1957<\/strong> \u2013 J\u00e1chymov straci\u0142 po\u0142\u0105czenie kolejowe z pobliskim Ostrovem, zbudowane w 1896<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

1993<\/strong> \u2013 W J\u00e1chymovie ko\u0144czy\u0142 si\u0119 testowy tor trolejbusowy, na kt\u00f3rym testowano trolejbusy produkowane przez zak\u0142ad \u0160koda w Ostrovie. Po zako\u0144czeniu produkcji w zak\u0142adzie w Ostrovie w 2004<\/strong> roku tor ten zosta\u0142 zdemontowany.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1300 – prvn\u00ed p\u00edsemn\u00e1 zm\u00ednka o obci v souvislosti s koloniza\u010dn\u00ed \u010dinnost\u00ed Kl\u00e1\u0161tera premonstr\u00e1t\u016f v Tepl\u00e9, kdy byla zalo\u017eena osada Conradsgr\u00fcn s \u017eelezn\u00fdm hamrem a nev\u00fdznamnou t\u011b\u017ebou st\u0159\u00edbra. 1516 – m\u011bsto J\u00e1chymov bylo zalo\u017eeno na trosk\u00e1ch zanikl\u00e9ho Conradsgr\u00fcnu pot\u00e9, co zde bylo objeveno velk\u00e9 nalezi\u0161t\u011b st\u0159\u00edbra. \u0160t\u011bp\u00e1n \u0160lik se stal zakladatelem. \u0160likov\u00e9 rozb\u011bhli t\u011b\u017ebu st\u0159\u00edbra […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2238,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-2237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-cs"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2237"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2239,"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2237\/revisions\/2239"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rezidence-klanovce.cz\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}